“`html
Yin Tsutsar Duki Ya Sauke Matsalar Hawa a Cikin Yara
Yara masu iya fuskantar duki a fili a cikin muhimmin gidan su, suna fitar da yawa sabuwar alamar hawa. Bincike da aka yi a kan 2,885 ƙwararra waɗanda suke tsakanin shekara 12 zuwa 15 a birnin Soshanguve, a Afirka ta Kudu, ya nuna alaka mai haske tsakanin wannan fuskantar da cututtuka kamar asma, fisa-fisa ko zazzabi.
Sababin bincike ya nuna cewa yara masu fuskantar duki daga 20 kwanaki a wata, suna da yuwuwar ƙarancin fisa-fisa a lokacin rayuwarsu. Waɗanda ke fuskantar duki a gida, yuwuwar cutar fisa-fisa ta yaushe ta ƙara wa guda uku. Asma ta nuna kan yara masu fuskantar duki a makaranta daga 20 kwanaki a wata.
Zazzabi, wanda ke nuna cewa yara suna fisa ko ana jira hancinsu daga baya ba saboda cutar ba, yana ƙwararru a cikin yara waɗanda uwayensu ke tsutsar duki. Fuskantar duki a gida ta ƙarancin wannan yuwuwar. Mata kuma suna da yuwuwar fitar da fisa-fisa ko alamar zazzabi na mata, wannan halin ya bayyana a wasu bincike.
Fisa-fisa ya shiga 34% na yara da aka tambaye, kuma 65% na waɗannan cututtuka sun faru a cikin watanni 12 da suka gabata. A cikin waɗanda ke cutar fisa-fisa a yaushe, 62% sun samu tsakanin 1 zuwa 3 cututtuka a shekarar da ta gabata, kuma ƙwararra 25% suna samun rashin barci kwanaki guda a makon.
Cututtukan hancin, kamar hancin da ke ruwa ko idanuwa, suna ƙwararru a cikin 80% na yara, da tasirin kan rayuwarsu a rana-rana.
Bincike ya nuna kuma cewa 46% na yara suna rayuwa a gida inda akwai mutane guda daya ko fi duki. Ƙwararra 40% suna fuskantar duki a makaranta, kuma 35% a cikin kantin cin abinci. Daga baya da shari’ar da ke kiyasa tsutsar duki a ƙasashen al’umma, amfani da shari’a ba zai yi kamar yaushe ba, har ma yara suna cikin hatari.
Masana sun nuna cewa yara masu rayuwa a cikin muhimmin ƙasashe kamar townships, suna da yuwuwar fuskantar duki saboda yawan al’umma, matsalar airi, da rashin amfani da shari’ori. Adadin tsutsar duki ya faru a wannan yaki, wanda zai ƙarancin hatarin cutar hawa.
Wannan bincike ya nuna buƙatar ƙarfafa siyasa da ke kiyasa tsutsar duki, har ma a cikin ƙasashen da yara ke ziyarwa, don kare hawa da lafiya.
“`
Bibliographie
Source du rapport
DOI : https://doi.org/10.1186/s12982-026-02145-0
Titre : Association between second-hand smoke exposure and respiratory symptoms among teenagers attending school in Soshanguve, South Africa
Revue : Discover Public Health
Éditeur : Springer Science and Business Media LLC
Auteurs : Sinenhlanhla Noluthando Makhoba; Mandla Bhuda; Joyce Shirinde